Có người nghĩ làm PM trong ngành game là công việc rất thú vị. Điều đó đúng, nhưng chỉ đúng một nửa.
Tôi đã làm trong ngành game gần 10 năm. Khi mới bước chân vào nghề, tôi cũng từng nghĩ rằng công việc của mình sẽ xoay quanh việc chơi game, nghĩ ra những tính năng hay và cùng đội ngũ tạo ra một sản phẩm khiến hàng triệu người yêu thích. Thực tế thì khác rất nhiều.
Một PM không chỉ làm game, mà còn phải giải quyết rất nhiều vấn đề của con người.
Mỗi ngày của tôi thường bắt đầu bằng việc xem số liệu vận hành. Có ngày chỉ số giữ chân người chơi giảm nhẹ vài phần trăm, nhưng phía sau con số đó có thể là hàng nghìn người quyết định rời bỏ trò chơi. Có lúc doanh thu giảm vì một sự kiện được thiết kế chưa đủ hấp dẫn, cũng có khi nguyên nhân chỉ đến từ một lỗi nhỏ mà không ai để ý trước đó.
Sau dữ liệu là hàng loạt cuộc họp.
Họp với đội phát triển để xác định tiến độ. Họp với Game Designer để trao đổi về hệ thống mới. Họp với Marketing để thống nhất kế hoạch ra mắt bản cập nhật. Họp với QA để đánh giá mức độ ảnh hưởng của bug. Và đôi khi là họp với đối tác phát hành hoặc studio ở nhiều múi giờ khác nhau.
Có những ngày tôi gần như không viết một dòng tài liệu nào, nhưng phải đưa ra hàng chục quyết định.
Điều tôi học được sau nhiều năm là không có quyết định nào hoàn hảo. Chỉ có quyết định phù hợp nhất với thời điểm đó.
Người chơi luôn muốn nhiều nội dung hơn. Đội phát triển luôn cần thêm thời gian để đảm bảo chất lượng. Marketing muốn cập nhật đúng thời điểm. Ban lãnh đạo kỳ vọng doanh thu tốt hơn. PM là người đứng ở giữa tất cả những kỳ vọng đó.
Nhiều người nghĩ PM là người ra lệnh. Thực tế, tôi dành phần lớn thời gian để lắng nghe.
Lắng nghe lập trình viên khi họ nói một tính năng sẽ mất thêm hai tuần để hoàn thiện. Lắng nghe Game Designer giải thích vì sao cơ chế này sẽ mang lại trải nghiệm tốt hơn. Lắng nghe bộ phận CSKH tổng hợp những phản hồi tiêu cực từ cộng đồng. Và quan trọng nhất là lắng nghe người chơi, bởi họ luôn là người quyết định sản phẩm có thành công hay không.
Sau gần một thập kỷ, điều khiến tôi thay đổi nhiều nhất không phải kiến thức về game, mà là cách nhìn nhận vấn đề.
Tôi không còn hỏi “Tính năng này có hay không?” mà sẽ hỏi “Tính năng này giải quyết vấn đề gì cho người chơi?”
Tôi không còn cố gắng làm mọi thứ thật nhiều, mà cố gắng làm đúng những thứ quan trọng nhất.
Tôi cũng nhận ra rằng thành công của một sản phẩm hiếm khi đến từ một ý tưởng xuất sắc. Nó là kết quả của rất nhiều quyết định nhỏ được đưa ra đúng lúc, được thực hiện cẩn thận và liên tục cải thiện dựa trên dữ liệu cũng như phản hồi thực tế.
Điều tôi yêu thích nhất ở ngành game là mỗi sản phẩm đều giống như một sinh vật sống. Ngày hôm nay mọi thứ có thể vận hành rất tốt, nhưng chỉ một bản cập nhật không phù hợp cũng đủ làm thay đổi hoàn toàn hành vi của người chơi. Chính sự thay đổi liên tục đó khiến công việc này chưa bao giờ trở nên nhàm chán.
Mười năm chưa phải là quãng đường quá dài, nhưng đủ để tôi hiểu rằng một PM giỏi không phải là người có nhiều ý tưởng nhất, mà là người biết cân bằng giữa trải nghiệm người chơi, mục tiêu kinh doanh và khả năng thực thi của đội ngũ.
Đó cũng là điều tôi vẫn đang học mỗi ngày.
Và có lẽ, hành trình của một PM sẽ luôn như vậy: không ngừng quan sát, không ngừng học hỏi và không ngừng tìm cách tạo ra những trải nghiệm tốt hơn cho người chơi.